#2 STUK Leuven

Van labo voor scheikunde tot kunstencentrum
335F84D934Ea556B2Dae872B44F513B9 Stuk
© 30CC
© 30CC

Nog zo'n begrip in Leuven is het STUK: een kunstencentrum voor dans, muziek en geluid. Sinds begin 21ste eeuw zijn zij gehuisvest in het 'Arenberginstituut'. Maar wat is de link met de familie Arenberg?

Dat de familie Arenberg interesse had in wetenschap, is al langer duidelijk. Aan het begin van de 20ste eeuw werd dit nog maar eens bevestigd. Hertog Engelbert Marie bekostigde toen het laboratorium voor scheikunde voor de Leuvense universiteit, gelegen in de Naamsestraat. Het eclectische ontwerp was naar de hand van architect Vincent Lenertz. De inhuldiging in 1909 viel mooi samen met het 75-jarig bestaan van de (heropgerichte) katholieke universiteit en werd tot het 'Minckelerinstituut' gedoopt.

MINCKELERS

Chemicus Jan Pieter Minckelers (1748-1824) was een Nederlandse wetenschapper en uitvinder. Na zijn studies aan de Leuvense universiteit werd hij aangesteld als hoogleraar fysica aan de Artesfaculteit. Al sinds 1778 hield hij zich bezig met onderzoek naar gassen. Maar het was pas onder impuls van hertog Lodewijk Engelbert ('de blinde hertog') dat hij een grote doorbraak kreeg.

De hertog kon zijn interesse voor ballonvaart niet onder stoelen of banken steken. Minckelers kreeg daarom carte blanche om een goedkope grondstof te vinden voor de massaproductie van ontvlambaar gas. Met resultaat! Minckelers ontdekte dat, door steenkool te verhitten zonder de aanwezigheid van zuurstof, er een gas ontsnapte dat lichter is dan lucht. Dit 'steenkoolgas' of 'lichtgas' bleek uitermate geschikt om een luchtballon te vullen.

In 1783 ging de droom van hertog Lodwijk Engelbert in vervulling. Vanop het grasveld voor het Arenbergkasteel in Heverlee, steeg een luchtballon op steenkoolgas op en landde zo'n 20 km verder in Zichem.

VAN STUC NAAR STUK

In 1922 werd er begonnen met de bouw van een nieuw instituut voor industriële scheikunde. Het duurde nog tot 1979 eer het departement chemie het Arenberginstituut verliet en naar Heverlee verhuisde.

Het is ook rond die periode (zomer 1977) dat 't Stuc (STUdentenCentrum) zijn opmars maakte. Op de campus van Sociale Wetenschappen werd de rechthoekige universiteitsblok door enkele enthousiaste studenten omgebouwd tot een culturele ontmoetingsplek. Al snel ontplooide zich hier een heuse cultuurwerking, met een uitgebreide programmatie, maar ook een plaats om zelf aan cultuur te doen.

Omdat de werking van Stuc verspreid zat over de stad, was er nood aan een centrale ontmoetingsplaats. In 1987 werden de eerste visies voorgesteld voor de omvorming van het voormalige Arenberginstituut tot het kunstencentrum Stuc. De renovatie van het complex werd aangevat in 1999, naar ontwerp van architect Willem Jan Neutelings. In 2002 nam het STUK (toen ook van naam veranderd) zijn definitieve intrek in de vernieuwde gebouwen. En zo werd het Arenberginstituut een huis voor dans, beeld en geluid.