De familie Arenberg

Frans Pourbus De Jonge Toegeschreven Aan Familieportret Van Karel Van Arenberg En Anna Van Croÿ © Bruno Vandermeulen Ku Leuven
Familieportret van Karel van Arenberg en Anna van Croÿ © KU Leuven, Kunstpatrimonium – foto Bruno Vandermeulen
Familieportret van Karel van Arenberg en Anna van Croÿ © KU Leuven, Kunstpatrimonium – foto Bruno Vandermeulen

De familie Arenberg verdedigt al vijf eeuwen lang haar adellijke titel. Met namen als 'Schrik der Zee' en 'Everzwijn van de Ardennen' spreekt ze tot de verbeelding. Maar wie waren deze markante figuren eigenlijk? Leer de familie en haar unieke persoonlijkheden hier kennen.

                      
Portret Van Jan Van Ligne
Jan van Ligne
                  

Gravin Margaretha van der Mark (1527-1599), dochter van de graaf van Arenberg, is de stammoeder van het geslacht Arenberg. Na de dood van haar broer Robert III erft ze het familiebezit. Hierdoor wordt ze één van de rijkste vrouwen in de Lage Landen. Drie jaar later trouwt ze met Jan van Ligne (ca. 1525-1568). Het huwelijkscontract bepaalt dat hun kinderen de titel en het wapen van Arenberg krijgen.

De familie Arenberg komt in Leuven terecht dankzij het huwelijk tussen Anna van Croÿ (1564 - 1635) en Karel van Arenberg (1550 - 1616), de zoon van Margaretha van der Mark. De twee huwelijken van Anna's broer, Karel van Croÿ (1560-1612), blijven kinderloos en zo erven de Arenbergs alle bezittingen van de familie Croÿ in Heverlee. Dit is het begin van vijf eeuwen Arenberg in Leuven.

                      
filips-frans-van-arenberg
Adam-François van der Meulen, 1662
                  

Anna en Karel krijgen samen 12 kinderen, onder wie Filips van Arenberg (1587-1640). Hij bekleedt lang een belangrijke politieke rol. Later wordt hij verdacht van samenzwering en verbannen naar Madrid, waar hij sterft.

Zijn zoon Filips Frans van Arenberg (1625-1674) heeft net als zijn vader een belangrijke militaire carrière en behoort ook tot de Orde van het Gulden Vlies. Hij wordt de eerste hertog van Arenberg wanneer keizer Ferdinand III (1608-1657) het vorstelijk graafschap Arenberg in 1644 tot hertogdom verheft.

                      
van-dyck-ruiterportret-arenberg-edited
Atelier Anthony van Dyck, Ruiterportret van Albrecht van Arenberg © KU Leuven, Kunstpatrimonium – foto Bruno Vandermeulen
                  

Zijn neef Albrecht van Ligne, prins van Arenberg (1600-1674) wordt door het atelier van Anthony Van Dyck vereeuwigt in een ruiterportret. Dit toont hoe de familie als ‘vechtende stand’ leeft. De Arenbergs behoren tot de zwaardadel en hebben namen als ‘Everzwijn van de Ardennen’ en ‘Schrik der Zee’.

Karel Eugeen van Arenberg (1633-1681) volgt zijn halfbroer Filips Frans op als hertog en wordt zo de tweede hertog van Arenberg. Zijn huwelijk met Maria Henriëtta de Cusance (1624-1701) zorgt voor een uitbreiding van het hertogdom. Ze sterft in 1701 in Heverlee.

Hun zoon Filips Karel van Arenberg (1663-1691) sterft in de Grote Turkse Oorlog. Hierna neemt zijn vrouw Maria Henriëtta dal Caretto (1671-1744) de heerschappij op zich, hoewel ze amper twintig jaar oud is.

                      
leopold-filips-als-jongeman-arenberg-edited
Omgeving Joseph Vivien, Portret van Leopold Filips van Arenberg
                  

Hiernaast zie je een kinderportret van Filips Karel's zoon Leopold Filips van Arenberg (1690-1754). Ook hij moest snel opgroeien na de dood van zijn vader. Op zijn tiende is hij al ridder van de Orde van het Gulden Vlies. Net zoals zijn voorvaderen is hij een echte sabelsleper. Naast het slagveld ligt zijn hart bij cultuur.

Zijn zoon Karel Maria Raymond (1721-1778) trouwt met Louisa Margaretha van der Mark (1730-1820). Nadat hij sterft aan de pokken, treedt ze op als regentes voor hun oudste zoon Lodewijk Engelbert van Arenberg (1750-1820).

                      
Auersperg-huiselijk-tafereel
Prinses Ernest van Arenberg, Cabinet à écrire du Duc Engelbert. Château d’Heverlé © KU Leuven, Imaging lab
                  

Lodewijk Engelbert van Arenberg staat ook gekend als de Blinde Hertog. Tijdens een jachtongeval op zijn 25ste verloor hij zijn zicht. Toch stort hij zich volledig op zijn drie grote passies: kunst, wetenschap en architectuur. Onder zijn bewind worden er nog heel wat aanpassingen aan het Arenbergkasteel in Heverlee gedaan.

Zijn zoon Prosper Lodewijk (1785-1861) trouwt in 1808 met een nicht van Napoleons echtgenote. Later hertrouwt hij met Ludmilla von Lobkowitz (1798-1868) met wie hij zeven kinderen krijgt, waaronder Engelbert August (1824-1875).

Hij staat met zijn gezin afgebeeld in het familieportret geschilderd door zijn schoonmoeder, prinses Ernest van Arenberg. Gekleed in het roze zie je Eleonora Ursula van Arenberg (1845-1919), met wie hij in 1868 trouwt. De hertog sterft wanneer hun oudste zoon Engelbert Maria (1872-1949) drie jaar oud is.

                      
hedwige-van-ligne-edited
Gyula Benczúr, Portret van hertogin Engelbert Maria van Arenberg © KU Leuven, Kunstpatrimonium – foto Bruno Vandermeulen
                  

Engelbert Maria en zijn vrouw hertogin Hedwige van Ligne (1877-1938) zijn de laatste bewoners van het Arenbergkasteel. De hertog speelt een belangrijke rol voor de wetenschappen. Dankzij hem kunnen we vandaag terecht in het kunstencentrum STUK, vroeger het chemielabo van de KU Leuven.

Zijn echtgenote is een zeer zelfzekere vrouw, zoals te zien is op haar portret. Ze houdt van make-up, moderne kledij en heeft een verfijnde levensstijl. Hierdoor is ze een graag geziene gast binnen het high-society milieu.

                      
f-ehrenhöfer-prinses-lydia-van-arenberg-1930-c-jean-louis-toris-kik-irpa
Franz Ehrenhöfer, Prinses Lydia van Arenberg © Jean-Louis Torsin - KIK-IRPA
                  

Hun dochter is Lydia van Arenberg (1905-1977). Door haar hoogadellijk stand kan ze trouwen met met prins Filibert van Savoye (1895-1990). Net als haar vader, heeft ze een grote belangstelling voor haar familiegeschiedenis.

Leopold Engelbert van Arenberg (°1956) is de huidige hertog van Arenberg. Hij is hiermee de dertiende deze titel draagt. Hij studeert rechten aan de KU Leuven en behaalt een MBA aan de universiteit van Lausanne. Verder is hij afgevaardigd bestuurder van de Arenbergstichting.

Ontdek de familie, haar rijke collectie en de geschiedenis van het Arenbergkasteel in één van de expo's.